نکات مهم جغرافیای سال چهارم متوسطه95

جغرافياي پيش دانشگاهي

ماهيت و قلمرو دانش جغرافيا

1ـ مراحل چهارگانهي سياره ي زمين را از ديدگاه علم جغرافيا بيان كنيد؟ 1- مرحلهي اول – سيستم بيجان 2- مرحلهي دوم – سيستم طبيعي جاندار 3- مرحلهي سوم – سيستم زمين انسان 4- مرحلهي چهارم – سيستم جغرافيايي

2ـ در مرحلهي سيستم بيجان كرهي زمين از چه بخشهايي تشكيل شده بود؟ ليتوسفر (سنگ كره) – هيدروسفر (آب كره) – اتمسفر (هوا كره)

3ـ مرحلهي سيستم طبيعي جاندار را توضيح دهيد. در مرحله ي دو م تكوين سيارهي زمين، حيات گياهي و جانوري بر سطح خاك پديد آمد كه در تعامل با سه بخش قبلي، بخش زيست كره (بيوسفر) شكل گرفت.

4ـ مرحلهي سيستم زمين انسان را توضيح دهيد. در مرحله ي سوم تكوين سياره ي زمين انسانهاي اوليه بر روي كره خاكي نمايان شدند كه چون فاقد ابزار لازم براي تغيير چهرهي زمين در مقياس زياد بودند همانند ساير موجودات زنده تابع محيط طبيعي خود گرديدند.

5ـ با ورود بشر به عصر تمدن چه تغييراتي به وجود آمد؟ انسانها با گرايش به زندگي اجتماعي و توسعهي فرهنگي و تمدني خود، موفق شدند محيطهاي كوچك و بزرگ اجتماعي را ايجاد كرده كه در واقع حاصل تركيب عوامل جمعيتي، نوع جهانبيني انسانها و سطح دانش و فنآوري آنان در محيط طبيعي بوده است.

6ـ شاخههاي فرعي جغرافيايي انساني كداماند؟جغرافياي تاريخي – جغرافياي سياسي – جغرافياي اقتصادي – جغرافياي جمعيت- جغرافياي رفتاري

7ـ شاخههاي فرعي جغرافيايي طبيعي كداماند؟ جغرافياي زيستي – آب و هواشناسي – ژئومورفولوژي – جغرافياي خاكها، جغرافياي آبها

8ـ هر يك از شاخههاي كارتوگراف، ژئومورفولوژي، سنجش از دور و جغرافياي سياسي با كداميك از علوم ديگر به ترتيب در ارتباط ميباشند؟ كارتوگرافي (هندسه) ژئومورفولوژي (زمينشناسي) – سنجش از دور (مهندسي) و جغرافياي سياسي (علوم سياسي)
9ـ علم هواشناسي و آب و هواشناسي را با هم مقايسه كنيد. هواشناسي اصول و قوانين حاكم بر حو را به صورت مجزا و انفرادي مورد مطالعه قرار ميدهد. در صورتي كه آب و هواشناسي اثر اين اصول و قوانين را بر مكان و زندگي انسان مورد مطالعه قرار ميدهد.

10ـ چرا بررسي كاهش دما در زندگي مردم شهرهاي كوهستاني يك موضوع آب و هواشناسي در قلمرو جغرافيا است؟ زيرا تأثيرگذاري اين كاهش را در مصالح ساختماني، نوع خانهسازي، كشاورزي، منابع آب، جاذبههاي گردشگري بررسي كرده و در برنامهريزي و بهبود شرايط زندگي انسان مورد توجه قرار ميدهد.

11ـ يكي از اهداف مهم علم جغرافيا را بيان كنيد.

كسب مهارت بهرهبرداري بهينه از زمين و آموزش آن

1ـ مراحل رسيدن به قانون علمي در جغرافيا: 1- مشاهدهي پديدهي جغرافيايي – 2- طراحي فرضيه 3- استنتاج از آزمايش فرضيه

راه و روش پژوهشهاي جغرافيايي

1ـ اصليترين پرسشي كه در جغرافيا مطرح ميشود چيست؟ چرا؟ «كجا»؟ مي باشد زيرا همهي فعاليتهاي انسان در مكان شكل ميگيرد.

2ـ دومين پرسش بنيادي در جغرافيا كدام است؟ چگونگي پراكندگيها

3ـ جغرافيدانان علاوه بر مكان چه مسايل ديگري را مطالعه ميكند؟ شكل و نحوهي پراكندگي پديدههاي مكاني

4ـ پاسخ به كدام سؤال يكي از زمينههاي اصلي مطالعات جغرافيايي است؟ پاسخ به سؤال چرا؟

5ـ به ترتيب مراحل هفتگانهي يك پژوهش جغرافيايي را ذكر نماييد.

1- طرح پرسش 2- بيان مسئله – 3- اهميت موضوع و اهداف 4- ارايهي يك مدل تحليلي از تحقيق 5- تدوين فرضيه 6- جمعآوري دادهها 7- پردازش دادهها

6ـ چهار مورد از عوامل فرهنگي و هنري و تاريخي و اقتصادي و سياسي در تصميمگيري كشاورز را بيان كنيد. آداب و رسوم – آموزش – سرمايه – سياستهاي تشويقي دولت

7ـ پيامدهاي فقر و كمي درآمد كشاورزي را بنويسيد. (سه مورد) ركورد – مهاجرت – رها كردن كشاورزي

8ـ چرا در اولين گام در راه پژوهش جغرافيايي، اقدام به طرح پرسش ميشود؟ زيرا در هر پژوهش ابتدا پرسش يا پرسشهايي مطرح ميشود، آنگاه اين پرسشها به موضوع و مسئلهي پژوهش تبديل مي شود.

9ـ منظور از تدوين فرضيه چيست؟ يعني اين كه پژوهشگر حدس يا پيشبيني علمي خود را در ارتباط با موضوع پژوهش، با توجه به دانستهها و يافتههايش مطرح ميكند.

10ـ به چه دليل پژوهشگر به جمعآوري دادهها مي پردازد؟ براي مشخص شدن درستي يا نادرستي فرضيهها

11ـ متغيرها در يك تحقيق كشاورزي كداماند؟ نوع كشت – ميزان عمل كرد توليد – سطح زير كشت محصولات نزديكي به راه ارتباطي و بازار فروش – حمايت دولت
12ـ جمعآوري دادهها در يك پژوهش جغرافيايي به چه طريقي صورت مي گيرد؟ از طريق آمارگيري يا مصاحبه پرسشنامهها يا مشاهده مستقيم.

13ـ منظور از پردازش دادهها چيست؟ يعني حذف اطلاعت غيرضروري و حفظ

اطلاعات مرتبط با موضوع تحقيق.

14ـ دلايل كشت گندم در روستاي محمدآباد چه بود؟ عادت و علاقهي روستاييان به كشت اين محصول و نيازمندی مناطق اطراف

15ـ دلايل عمل كرد پايين بعضي از مزارع در روستاي محمدآباد كداماند؟ عدم استفاده از ماشينآلات به علت كوچبودن مزارع، ناآشنايي كشاورزان با روشهاي جديد كشت و برداشت.

16ـ به ترتيب كدام عامل در كشت خيار و چغندر قند نقش داشته است؟ براي كشت خيار نزديكي به راههاي ارتباطي و براي چغندرقند وجود كارخانه در نزديكي روستا.

17- نقش مراكز خدمات روستايي چيست؟ بالا بردن سطح آگاهي كشاورزان و تأمين نيازهاي آنها.

18- بهبود وضعيت كشاورزي روستاي محمدآباد به چه دليل بوده است؟ وجود راههاي ارتباطي مناسب.

19- براي بهبود وضعيت كشاورزي سه پيشنهاد مطرح كنيد. تأسيس كارخانههاي صنايع غذايي در مجاورت مزارع – يكپارچه كردن اراضي به منظور استفادهي بهتر از ماشينآلات، آموزش و بالا بردن سطح آگاهي كشاورزان.

نقشه و فرآيند تهيهي آن

1- نقشه را تعريف كنيد. نقشه عبارت است از تصويري افقي از پديدههاي طبيعي يا انساني سطح زمين كه بر روي يك ورق كاغذ يا هر سطح ديگري با مقياس مشخص ترسيم ميشود.

2- سه مورد از تفاوت نقشهها با يكديگر را بيان كنيد. شكل – اندازه - هدف

3- به چه نقشههايي، نقشهي ذهني گفته ميشود؟ نقشهاي كه انسان در ذهن خود تصور كرده و بر اساس آن ذهنيت، محدودهي بوم و مكان زيستن خود را تصوير ميكند.

4- قديميترين نقشهي معتبر مربوط به كجا و چند سال پيش است؟ باقي ماندهي لوحي از گل رس است كه در بابل به دست آمده است و 5000 سال قدمت دارد.

5- نقشهاي كه از درهي نيل مصر به دست آمد نشان دهندهي چه چيزي بود؟ نشان دهندهي حدود املاك كشاورزان

6- چه كسي را بنيانگذار علم تهيهي نقشه مي دانند؟ بطلميوس از علماي يونان

7- چرا علاقهي مردم به نقشههاي جغرافايي بيشتر گرديد؟ اكتشافات جغرافيايي و تهيهي نقشهي سرزمينهاي تازه كشف شده

8- علت رشد استفاده از نقشه در قرن بيستم را بنويسيد؟ وقوع دو جنگ جهاني اول و دوم كه طرفين براي نيل به اهداف نظامي خود مجبور به استفاده از نقشه بودند.

9- براي تهيهي نقشه اولين اقدام چيست؟ جمعآوري دادههاي جغرافايي مورد نياز

10- چهار روش گردآوري اطلاعات جغرافيايي براي تهيهي نقشه كداماند؟ زميني، هوايي، دريايي – تلفيقي

11- چگونگي جمعآوري دادهها به كمك دوربين نقشهبرداري (تئودوليت) را بيان كنيد. ابتدا موقعيت و ابعاد پديدهها را مستقيماً در روي زمين اندازهگيري ميكنند (برداشت ) و سپس با يك نسبت مشخص آنها را كوچك كرده (مقياس) و به روي كاغذ منتقل ميكنند.

12- در نقشهبرداري زميني، 2 عد قرائت ميشود آن دو كداماند؟فاصلهي گوشهها از ايستگاه محل استقرار دوربين و انحراف زاويهي هر يك از گوشههاي چهارگانه نسبت به يكي از نقطههاي گوشهي زمين.

13- چرا از نقشهبرداري هوايي استفاده ميشود؟ محدوديتهاي جغرافيايي همانند گسترش منطقههاي مورد نظر

14- چگونگي تهيهي نقشههاي هوايي را توضيح دهيد. ابتدا دوربيني را در هواپيما نصب كرده و سپس در يك ارتفاع معين از پديدهها با پوشش مشترك 50 درصدي به صورت افقي عكس گرفته مي شود و چون داراي نقاط مشترك مي باشند، پديدهها به صورت برجسته ديده مي شوند و آن را به صورت نقشه ترسيم ميكنند.

15- فتوگرامتري را تعريف كنيد. فرآيند تبديل عكسهاي هوايي به نقشه.

16- در نقشهبرداري دريايي، عمق آب چگونه تعيين ميشود؟ از طريق ارسال امواج و اندازهگيري مدت زمان رفت و برگشت آن.

17- موارد استفاده از نقشهبرداري دريايي را بيان كنيد. جهت ترسيم شكل سواحل، تهديد مرزهاي دريايي و هدايت كشتيها، اندازهگيري ابعاد پنهان آيسبرگها

18- منظور از مقياس نقشه چيست؟ عبارت است از نسبت بين فاصلهي دو نقطه روي نقشه و فاصلهي حقيقي همان دو نقطه بر روي زمين.

19- انواع مقياس نقشه را نام برده و بنويسيد كدام يك از آنها سادهتر و متداول تر ميباشد؟ مقياس بياني – مقياس ترسيمي و مقياس كسري (عددي)كه ميان آنها، مقياس كسري سادهترين و متداولترين روش است.

20- منظور از مقياس بياني چيت؟ با ذكر مثال بيان كنيد. اگر مقياس نقشه را كنار نقشه به شكل يك جمله بنويسند، به آن مقياس بياني گويند. مثلاً هر يك سانتيمتر برابر با 3 كيلومتر.

21- مقياس ترسيمي در مقايسه با ساير مقياسها چه برتري دارد؟ برتري آن اين است كه چنانچه نقشه در مراحل چاپ يا كپيبرداري كوچك يا بزرگ شود با استفاده از مقياس ترسيمي ميتوان فواصل واقعي را روي زمين محاسبه نمود.

22- نقشهها بر اساس مقياس به چند دسته تقسيم ميشوند؟ نام ببريد. بسيار بزرگ مقياس ( تا ) بزرگ مقياس تا ) متوسط مقياس ( تا ) ، كوچك مقياس (كوچكتر از )

23- نقشهها از نظر موضوع به چند دسته تقسيم ميشوند؟ سه دسته طبيعي

(توپوگرافي) انساني (مانند معادن) و تلفيقي (كاربري اراضي)

24- دليل دشواري طبقهبندي نقشه چيست؟متنوع بودن عوامل دستهبندي نقشه

نمايش كرهي زمين

1- منظور از ترسيم كردن چيست؟ يعني ترسيم شكل كرهي زمين بر روي سطوح مخروطي و استوانهاي

2- سيستم تصوير را تعريف كنيد؟ عبارت است از روشهاي ترسيم شكل كره ي زمين بر روي سطوح مخروطي، استوانهاي

3- معروف ترين سيستمهاي تصوير را نام ببريد. 1- سيستم تصوير مسطح (قطبي) 2- سيستم تصوير مخروطي 3- سيستم تصوير استوانهاي

4- سيستم تصوير مسطح را توضيح داده و بنويسيد در چه مواردي قابل استفاده است؟ در سيستم تصوير مسطح، مدارات، دواير متحدالمركزي هستند كه مركز دواير، تصوير قطب شمال است و نصفالنهارات به شكل خطوطي متقاطع هستند كه همگي از قطب شمال عبور ميكنند و براي تهيهي نقشهي قطبها، كشورهاي كوچك، جزاير و نظاير آن از اين سيستم استفاده ميشود.

5- عيب سيستم تصوير مسطح چيست؟ اين است كه هر چه از مركز قطب دور مي شويم، تصوير قارهها و كشورها كشنده شده و از شكل عادي و معمولي خارج مي شوند.

6- سيستم تصوير مخروطي را توضيح دهيد. در اين سيستم، مخروط به گونهاي بر سطح كرهي جغرافيايي مماس ميكنند كه سطح تماس يكي از مدارات ميباشد و رأس مخروط بالايي يكي از قطبها قرار ميگيرد و مداري كه در اين سيستم با مخروط مماس ميگردد به نام مدار استاندارد ناميده مي شود.

7ـ انواع علايم اصلي در نقشه را با ذكر مثال بيان كنيد. 1- علايم نقطهاي مانند شهرها و روستا و حلقهي چاه 2- علايم خطي مانند مسيرها، رودها، جادهها، مرزها 3- علايم سطحي مانند مناطق كوهستاني، درياچهها، نمكزارها، مناطق مسكوني و صنعتي.

8- يكي از مهمترين و مشكل ترين وظايف كارتوگرافي در گذشته: نماي ناهمواريهاي سطح زمين.

9ـ چند نمونه از شيوههاي نشان دادن ارتفاع در روي نقشه: هاشور زدن – سايه روشن – رنگآميزي كردن- منحنيهاي ميزان

10ـ اشكال كار استفاده از سايه روشن يا هاشور براي نمايش ارتفاع: محاسبهي ارتفاع هر نقطه و يا تعيين شيب زمين امكانپذير نيست.

11- به ترتيب نواحي پست مانند جلگه و دشت و نواحي كمارتفاع و نواحي بلند را در روي نقشه با چه رنگي نمايش ميدهند؟ نواحي پست مانند جلگه و دشت را رنگ سبز، نواحي كمارتفاع را با رنگ زرد و نواحي بلند را با رنگ قهوهاي

12- علميترين و رايجترين شيوههاي نمايش ناهمواري كدام است؟استفاده از خطوط همتراز (منحني ميزان)

13- خطوط همتراز را تعريف كنيد. مجموعهاي از نقاط همارتفاع كه با خطي به يكديگر متصل شدهاند.

14- در منحنيهاي ميزان چه زماني دامنه كمشيب و چه زماني پرشيب است؟ وقتي خطوط منحني ميزان به هم نزديك ميشوند دامنه پرشيب و وقتي از هم فاصله دارند دامنه كم شيب ميشود.

كاربرد رايانه در جغرافيا

1- از موارد كاربرد رايانه در علم جغرافيا به چهار مورد اشاره كنيد. پردازش داده هاي جغرافيايي – استفاده از اينترنت- طراحي و ساخت مدل هاي سه بُعدي ، توليد نرمافزارهاي كمك آموزشي جغرافيا

2- دو مورد از نرمافزارهاي كمك آموزشي در زمينهي جغرافيا: نرمافزارهاي شناخت منظومه شمسي و سيارات نرمافزارهاي شناخت كشورها (اطلس كشورها)

3- قابليت چند رسانهاي داشتن يعني چه؟ قابليت چند رسانهاي داشتن يا يعني به كمك صدا، فيلم، نمودار. گزارش و… اطلاعات را با كيفيت مناسب به شكل متنوعي براي استفاده كنندگان فراهم ميسازند.

4- نرمافزارهاي آموزشي كه به صورت تهيه گرديده است: 1- كاوش در آسمان 2- ايران در فضا نقشههاي توپوگرافي و تصاوير ماهوارهاي ايران 4- 5-

5- نرمافزارهاي و در چه زمينهاي ميباشند؟ در زمينهي پردازش آماري اطلاعات

6- مهمترين مزيت اينترنت چيست؟ جست و جوي موضوعات مختلف در رايانه

7- سايتهاي جست و جوي معروف را نام ببريد. - - - -

سنجش از دور

1- پس از جنگ جهاني كدام عامل در گسترش استفاده از سنجش دور مؤثر بوده است؟ استفاده وسيع از عكسهاي هوايي كه توسط هواپيماهاي ويژهي عكسبرداري فراهم ميشد.

2- منظور از سنجش از دور چيست؟ دريافت و ثبت اطلاعات فيزيكي و شيميايي از پديدههاي مختلف زمين از فاصلهي «سنجش از دور» ميگويند.

3- گسترش چه فناوري در تحول علم سنجش از دور تأثير بسزايي داشت؟ گسترش فناوري عكاسي.

4- چه عاملي باعث گرديد تا انسان بتواند از تشعشعات حرارتي زمين عكس بگيرد؟ ابداع فيلمهاي حساس عكاسي نسبت به ناحيه فروسرخ.

5- منبع دادههاي سنجش از دور چه مي باشد؟ انعكاس تابش نور آفتاب از پديدههاي زميني كه از آن پديده يا شيء گسيل ميشود.

6- منظور از سنجنده چيست؟ وسيلهاي كه در ماهوارهها، تابش هاي بازتابيده يا گسيل شده از يك پديده را آشكارسازي ميكنند «سنجنده» نام دارد.

7- مشخصههاي يك شيي يا پديده را چگونه ميتوان تعيين كرد و چرا؟ با استفاده از تابشهاي نور مرئي از آن پديده زيرا معمولاً هر شيء مشخصههاي بازتاب يا گسيل متفاوتي دارد.

8- منظور از تابشهاي الكترومغناطيسي چيست؟ به طيف وسيعي از امواج فرو سرخ (مادون قرمز) و فرابنفش (ماوراي بنفش) كه مرئي نيستند گفته مي شود.

9- كمترين و بيش ترين طول موج مربوط به چيست؟ كمترين اشعهي گاما – بيشترين امواج راديويي.

10- پس از اشعهي گاما به ترتيب كدام امواج بلندتر هستند؟ اشعهي ، ماوراي بنفش، ناحيهي مرئي، مادون قرمز، مايكروويو – امواج راديويي

11- امواج كوتاه مانند گاما و امواج بلند (مانند مايكروويو) داراي چه مشخصهاي هستند؟ امواج كوتاه داراي انرژي زياد و امواج بلند حاوي انرژي كم هستند.

12- انواع سيستمهاي سنجنده براي سنجش امواج مرئي و نامرئي را نام ببريد. سيستم فعال – سيستم غيرفعال

13- سنجندهي سيستم فعال را توضيح دهيد. مثال بزنيد. در اين سيستم، سنجنده خود داراي منبع انرژي است و با ارسال انرژي در ميدان ديد خود نسبت به ثبت ميزان انرژي منعكس شده اقدام ميكند مانند رادار

14- سنجندهي سيستم غيرفعال را توضيح دهيد. در اين سيستم، سنجنده فاقد منبع انرژي خودي است و براي سنجش ميزان انرژي منعكس شده از پديدهها، از انرژي خورشيدي استفاده ميكند.

15- چگونه پژوهشگران نوع پديده را در سيستم غيرفعال مشخص ميكنند؟ در اثر امواج نور خورشيد در سيستم غيرفعال به اشياء انرژي مشخص با شدت و ضعف خاصي منعكس ميگردد كه پژوهشگران از طريق مقايسهي ويژگيهاي بازتاب طيفي پديدههاي مختلف، نوع آن را مشخص ميكنند.

16ـ در ارتباط با ماهوارهي اسپات به سؤالات زير پاسخ دهيد:

الف) نام كشور پرتاب كننده ب) ارتفاع مستقر شده ج)ويژگي ماهواره

الف) فرانسه ب)830 كيلومتري ج) برجسته نمايي و تصوير برداري مايل

17ـ در ارتباط با ماهوارهي نوا به سؤالات زير پاسخ دهيد:

الف) ارتفاع مستقر شده ب) زمان چرخش به دور زمين ج) زمينهي كاربرد

الف) 870 كيلومتري ب) هر 101 دقيقه يكبار- ج) امور هواشناسي

18ـ منظور از پيكسل چيست؟به پهنهي اندازهگيري پديدههاي كوچك يك تيرهتر گويند.

19ـ تأثير كوچكي اندازهي يك پيكسل را بيان كنيد. هر چه اندازهي يك پيكسل كوچكتر باشد، قدرت تفكيك آن بيش تر و عوارض و پديدههاي كوچكتري را ميتوان بررسي كرد.

20ـ چرا علم جغرافيا از مزاياي فن سنجش از دور بيشترين استفاده را ميكند. زيرا با علوم مختلف زمين و چگونگي بهرهبرداري انسان از محيط سرو كار دارد و نيازمند اطلاعات جديد و مطمئن است.

21ـ چهار مورد از كاربردهاي سنجش از دور در جغرافيا را بنويسيد. 1- تهيهي دادههاي مطمئن از پديدههاي سطح زمين و دستهبندي دقيق آنها - ايجاد ارتباط بين پديدهها به دليل داشتن تصوير جامع 3- تهيهي نقشههاي پايه و موضوعي با سرعت و دقت بيشتر 4- تهيهي مدلهاي دقيق از سطح زمين

22ـ - چهار مورد از مزاياي دادههاي سنجش از دور را بيان كنيد. فراهم آوردن ديدي كلي نگر و وسيع. امكان بررسي ارتباط بين پديدهها، امكان مقايسهي تغييرات در پديدههاي مختلف، به روز، سريع و دقيق بودن اطلاعات.

با سيستم اطلاعات جغرافيايي

1ـ عوامل مؤثر در طراحي يك سيسم رايانهاي اطلاعات مكان جغرافيايي توسط جغرافيدانان را بيان كنيد. محدود بودن ذهن انسان براي پردازش و نتيجهگيري از آنها 2- سرعت زياد پردازش دادهها به وسيلهي رايانهها3- فراواني و حجم زياد اطلاعات مورد نياز براي برنامهريزيها

2ـ به كارگيري رايانهها براي تحليلهاي مكاني جغرافيايي چه مسائلي را به همراه ميآورد؟ 1- ارتقاء سطح كارايي 2- امكان دسترسي سريع به اطلاعات وجود داشته باشد 3- ويرايش و تغيير مداوم و نيز به روز كردن اطلاعات ممكن باشد 4- بافتههاي تحليل مكاني به اشكال متنوع (نقشهها و گزارشها) منتشر شوند.

3ـ پنج مرحلهي گردش كار در يك سيستم اطلاعات جغرافيايي را به ترتيب نام ببريد؟ 1- مرحلهي اول (جمعآوري دادهها) 2- مرحلهي دوم (ورود دادهها به رايانه و ذخيره كردن آن) 3- مرحلهي سوم (تجزيه و تحليل دادهها و دريافت آن با تركيب تازه) 4- مرحلهي چهارم (خروج اطلاعات براي تصميمگيري به صورت نقشه، نمودار، متن و جدول) 5- استفادهي كاربران از نتايج كار.

4ـ سيستم اطلاعات جغرافيايي شامل چهار مرحله است. آنها را به ترتيب بنويسيد. 1- منابع 2- ورودي 3- پردازش – تجزيه و تحليل 4- خروجي

5ـ چهار مورد از منابع ورودي به رايانه را نام ببريد. نقشه – گزارشهاي ميداني – سيستم تعيين موقعيت جهاني جدول دادههاي آماري

6 ـ در مرحلهي ورودي دادهها به چه صورتي در ميآيند؟ كدبندي – طبقهبندي – اصلاح – رقومي كردن – اسكن كردن

سيستمها و مدلهاي جغرافيايي

1ـ سيستم را تعريف كنيد. سيستم واژهاي انگليسي است و از مجموعهي منظمي از اجزاي گوناگون تشكيل شده است كه در ارتباط با هم ديگر بوده و اهداف خاصي را دنبال ميكنند.

2ـ منظور از ورودي در سيستم چيست؟ به مواد يا اطلاعاتي كه وارد سيستم ميشوند «ورودي» يا و به مواردي كه در درون سيستم تغيير شكل داده و به صورتهاي مختلفي از آن خارج ميشوند« خارجي» يا ميگويند.

3ـ در سيستم خاك، ورودي و خروجي را مثال بزنيد. ورودي مانند: آب، هوا، انرژي خورشيد، خروجي مانند: محصول كشاورزي ، تبخير و تعرق.

4ـ بر اساس چگونگي مبادلهي ماده – انرژي يا اطلاعات – كالا سيتمها به چند دسته تقسيم ميشوند؟ دو دسته: سيستم باز – سيستم بسته

5ـ تفاوت سيستم باز و سيستم بسته را بيان كنيد.در سيستم باز مواد جديد دائماً به سيستم برميگردند در حالي كه در سيستم بسته ماده يا انرژي جديدي به آن وارد نميشود. از طرف ديگر در سيستمهاي بسته بر خلاف سيستم باز تأثير متقابل سيستم ومحيط ديده نميشود.

6ـ دو نمونه از يك سيستم باز و دو نمونه از يك سيستم بسته را مثال بزنيد. سيستم باز (سيستم خاك – سيستم شهر) سيستم بسته (چرخهي كربن – چرخهي آب)

7- منظور از پسخوراند منفي چيست؟ مثال بزنيد. اگر ورودي سيستم كمتر از خروجي آن باشد به آن پسخوراند منفي گويند مثلاً اگر در اثر بهرهبرداري سطح آب زيرزميني كاهش يابد به آن پسخوراند منفي گفته ميشود.

8ـ منظور از پسخوراند مثبت و منفي را بر عمل كرد فرآيند بيان نماييد. اگر ورودي يك سيستم بسيار بيشتر از خروجي آن باشد به آن پسخوراند مثبت گويند. مثلاً در گسترش شبكهي ارتباطي، افزايش سرعت نقل و انتقال جزء پسخوراند مثبت محسوب ميگردد.

9ـ توجه به تغييرات سيستم از طريق وروديها و خروجيها چه فايدهاي دارد؟ پسخوراند مثبت بر شدت عملكرد فرايند ميافزايد و موجب ازدياد ناپايداري ميشود. اما پسخوراند منفي از شدت فرآيند ميكاهد و موجب ثبات داخلي يا تعادل سيستم ميشود.

10ـ از فوايد نگرش سيستمي به چهار مورد آن اشاره نماييد. درك مشكلات محيطي را آسان كرده و به ارايهي راه حل مناسب كمك ميكند.

11ـ از فوايد نگرش سيستمي به چهار مورد آن اشاره نماييد .

1) شناسايي بهتر و دقيقتر محيط زندگي خود و ديگران 2) تك بعدي فكر نكردن 3) آمادگي بيشتر براي پذيرش تغيير يا تحوّل در جهت مطلوب 4) استفادهي بيشتر از روشهاي كمي و آماري براي پيشبيني و آيندهنگري آسانتر و دقيقتر.

12ـ چرا در جغرافيا مشاهدهي مستقيم پديدهها اهميت بسياري دارد؟ زيرا افراد در محيط واقعي همهي پديدهها و اجزا را در مقياس اصلي خود به صورت تركيبي ميبينند و ارتباط آن را با ساير اجزا درك ميكنند.

13ـ پيچيدگي و تنوع سيستمهاي جغرافيايي چه مشكلاتي را موجب گرديده است؟ باعث شده تا درك روابط بين اجزاي آن و پيشبيني رويدادهاي احتمالي آنها در آينده به راحتي امكانپذير نباشد.

14ـ چهار مورد از ويژگيهاي يك مدل را بيان كنيد. 1) نشان دادن پديدههاي واقعي به شكل ساده 2) شباهت داشتن مدلها با واقعيت 3) دراختيار قرار دادن اطلاعات مورد نياز توسط مدلها 4) برخوردار بودن از دقت كافي

15ـ ويژگي مدلهاي رياضي را با ذكر مثال توضيح دهيد. در مدلهاي رياضي پديدهها و سيستمهاي واقعي به صورت خلاصه و با استفاده از اعداد و نمادها ارائه ميشود و به همين علت دقيقتر بوده و وضوح و صراحت بيشتري دارند. مانند تراكم نسبي جمعيت

16ـ مدل فونتانن را توضيح دهيد. براساس اين مدل كه يكي از سادهترين و معروفترين مدلهاي به كار رفته در جغرافيا است. رابطهي بين فاصله از مركز شهر، قيمت محصولات كشاورزي و كاربريهاي زمين با دواير متحدالمركز نشان داده شده است.

نقش جغرافيا در مديريت محيط

1ـ چند نمونه از مخاطرات پيرامون كرهي زمين را ذكر كنيد. كاهش ضخامت لايهي ازن، بحران منابع آب، نابودي گونههاي گياهي و جانوري، جنگلزدايي، انفجار جمعيت، گرسنگي مزمن، افزايش روند فرسايش خاكها و بيابانزايي.

2ـ به ترتيب بالاترين ميزان اتلاف آب در چه بخشهايي ميباشد؟ كشاورزي و سپس صنايع

3ـ جغرافيدانان براي استفادهي بهينه از توانهاي محيطي چگونه برنامهريزي ميكنند؟ آنها براي استفادهي بهينه از سرزمين ابتدا ويژگيهاي آن را دقيقاً بررسي كرده و به نقش عوامل طبيعي توجه ميكنند. همچنين معيارهاي مناسب براي فعاليتهاي كشاورزي، مكانيابي شهرها، جادهها، مكانگزيني بندرها و كارخانهها را مشخص ميكنند و چگونگي استقرار نيروگاهها و انجام فعاليتهاي گردشگري و ... را نيز برنامهريزي ميكنند.

4ـ بيتوجهي به بعد مكاني تصميمگيريها چه پيامدي را به دنبال دارد؟ سبب افزايش نابرابريهاي اجتماعي و اقتصادي و برهم خوردن تعادلهاي منطقهاي ميشود.

5 ـ در جغرافيا مديريت جغرافيايي محيط مبتني بر چيست؟ مبتني بر شناسايي و برنامهريزي متناسب با قابليتهاي مناطق مختلف است.

6 ـ هدف مديريت جغرافيايي محيط زيست كدام است؟ حفاظت و بهرهبرداري از منابع طبيعي، بدون به هم خوردن تعادل محيط به منظور بهبود زندگي انسانها.

7ـ جغرافياي كاربردي در ارتباط با مديريت محيط زيست چه وظيفهاي بر عهده دارد؟ كاربرد علمي تحقيقات جغرافيايي در برآوردن نيازهاي ملي، اجتماعي، اقتصادي و نظامي.

8ـ محيط زيست چگونه مجموعهاي است؟ مجموعهاي بسيار بزرگ و پيچيدهاي از اجزا و عوامل گوناگوني است كه بر اثر تكامل تدريجي موجودات زنده و اجزاي سازندهي سطح زمين شكل گرفته است.

9ـ منظور از مديريت محيط زيست چيست؟ مجموعهي برنامهريزيهايي است كه فعاليتهاي انساني را براي استفادهي بهينه از محيط زيست و حفاظت از منابع طبيعي سازماندهي ميكند.

10ـ كلمهي آمايش از چه مصدري بوده و به چه معنا است؟ از مصدر آزمودن به معناي آميختن، درهم ريختن، آراستن و نظم دادن.

11ـ منظور از آزمايش سرزمين چيست؟ برنامهاي است كه به تنظيم رابطهي بين انسان و فضا و فعاليتهاي انسان به منظور بهرهبرداري منطقي از تمام امكانات، براي بهبود وضعيت مادي و معنوي اجتماع بر اساس ارزشهاي اعتقادي با توجه به سوابق فرهنگي و ابزار علم و تجربه در طول زمان ميپردازد..

12ـ كدام شاخه از جغرافيا نقش مهمي در آزمايش سرزمين دارد؟ جغرافياي كاربردي

13ـ چه عاملي موجب طرح آمايش سرزمين در اروپا گرديد؟ وقوع جنگ جهاني دوم و بروز وقايع سياسي و نظامي و زيست محيطي كشورهاي صنعتي غرب را به استفادهي بهينه از سرزمين و توانهاي آن سوق داد.

14ـ مراحل پيشرفت آمايش سرزمين در جوامع صنعتي غرب را بيان كنيد. گردآوري اطلاعات مرتبط با سرزمين – تجزيه و تحليل اطلاعات سرزمين – تهيهي نقشههاي آمايش سرزمين و برنامهريزي براي اجراي آن

15ـ شوراي آمايش سرزمين اروپا، برنامههاي آمايش سرزمين اين قاره را در چه زمينههايي مشخص كرده است؟

حملونقل ، محيط زيست و برنامهريزيهاي محلي و منطقهاي

16ـ چهار هدف اساسي منشور آمايش سرزمين اروپا براي يكپارچهسازي الگوهاي توسعه را بنويسيد. 1) تقويت توسعهي متوازن اجتماعي و اقتصادي مناطق 2) افزايش كيفيت سطح زندگي شهروندان 3) بهرهبرداري آگاهانه و مسئولانه از منابع طبيعي و حفاظت آن 4) استفادهي عاقلانه از فضاي ملي و قارهاي

17ـ براي رسيدن به اهداف آمايش سرزمين چه چيزي نياز ميباشد؟

وجود هماهنگي بين نهادهاي گوناگون

18ـ آمايش سرزمين در اروپا در چه سطوحي صورت ميگيرد؟

1) در سطح محلي 2) در سطح منطقهاي 3) در سطح ملي 4) در سطح قاره

19ـ بهترين سطح براي آمايش سرزمين كدام است؟ سطح منطقهاي

20ـ در حال حاضر آمايش سرزمين در اروپا بر چه محوري استوار است؟ مشاركت مردم، هماهنگي بخشهاي مختلف جامعه و نيز فرهنگ و منافع مشترك كليهي كشورهاي قارهي اروپا

آمايش سرزمين در ايران

1ـ با توجه به چه عواملي پرداختن به آمايش سرزمين ضروري است؟ با توجه به وسعت، تنوع جغرافيايي، پراكندگي، توانهاي محيطي و نيروي انساني متنوع كشور

2ـ مرحلهي اول سازمانيابي فضايي در ايران قبل از انقلاب را توضيح دهيد. در اين مرحله كه تا اواسط حكومت رضاشاه را در برميگيرد. شكلگيري فضايي بدون برنامهريزي و مطالعات كارشناسي صورت ميگرفت و برنامهريزي شهري و روستايي وجود نداشت و لزوم برنامهريزي در عرصههاي اجتماعي و اقتصادي محسوس نبود.

3ـ مرحلهي دوم سازمانيابي فضايي در ايران قبل از انقلاب را توضيح دهيد. اين مرحله از اواسط سلطنت رضاشاه تا اوايل برنامهي عمراني پنجم را دربرميگيرد كه فقط معدودي از مناطق كشور رشدي بدون برنامه داشتند. همزمان با افزايش بهاي نفت به ضرورت برنامهريزيهاي فضايي پي برده شد.

4ـ مرحلهي سوم سازمانيابي فضايي در ايران قبل از انقلاب را توضيح دهيد. در اين مرحله پاسخگويي به مشكلات برنامهريزيهاي دورهي قبل آغاز و لزوم ساماندهي فضايي احساس شد و طرح آمايش سرزمين به عنوان ابزار توسعهي فضايي كشور تلقي گرديد.

5ـ در كشور ما آمايش سرزمين داراي چه ابعادي است؟ ابعاد ارزشي، سياسي، قانون، علمي و هنري

6ـ نتايج آمايش سرزمين در زمينهي جمعيت را بيان كنيد. پيشبيني تحولات جمعيتي كشور طي سالهاي مورد برنامهريزي – تعيين محدودههاي روستايي با توجه به اولويتهاي توسعهي آنها – منطقهبندي كشور براساس وضعيت مهاجرتي آنها