استان شناسی

با سلام به همه شما دانش آموزان عزیز ، برای دزیافت جواب به کتاب استان شناسی مراجعه فرمایید.

مزایای ناشی از موقعیت جغرافیایی گیلان :

ـ سرسبزی و حاصلخیزی استان

ـ آب و هوای معتدل

ـ موقعیت ارتباطی مناسب

همسایگان استان گیلان :

ـ شمال : مرز مشترک بین المللی با جمهوری آذربایجان

ـ غرب: همجواری با استانهای اردبیل و زنجان

ـ جنوب غربی : استان قزوین

ـ شرق : استان مازندران

شمال : محدود به دریای خزر

ویژگی های ممتاز جلگه استان :

ـ داشتن سطحی هموار و یکنواخت

ـ خاک حاصلخیز

ـ آب کافی

ـ داشتن شیب کم

آب و هوای استان گیلان :

معتدل و مرطوب ، بیشترین مقدار بارش در شهرستان انزلی دریافت می شود .

بیشترین بارش در فصل پاییز وکمترین آن در فصل بهار دریافت می شود . بارش از اواخر تابستان شروع شده ودر فصل پاییز به اوج خود می رسد . علت بارش های تابستانی استان گیلان : ورود رطوبت دریا از طریق نسیم دریا به خشکی و گرم بودن سطح زمین است .

علت اختلاف دمای نقاط جنوبی و شمالی استان گیلان :

ـ فاصله از دریا

رودهای مهم استان گیلان :

سفیدرود ،پلرود ، شلمانرود ، کرگانرود .

ویژگی رودخانه های استان گیلان :

ـ داشتن مسیری کوتاه

ـ پرشیب

ـ تغییر در میزان آبدهی رودخانه

میزان آبدهی کرگانرود و پلرود تحت تأثیر برف و باران است زیرا بخشی از حوضه آبگیر آنها در نواحی کوهستانی مرتفع واقع شده است . حداکثر آبدهی رودخانه های استان گیلان در دو فصل پاییز و بهار است.

مهمترین سد استان گیلان :

سد سفیدرود . شاخه اصلی سفیدرود قزل اوزن نام دارد . تکامل خاکهای استان تحت تأثیر رطوبت ، فرسایش آب و پوشش گیاهی است .

مزایای تنوع خاکها در استان گیلان :

ـ کشت انواع محصولات کشاورزی

ـ وجود پوشش گیاهی گوناگون

ـ وجود بهره برداریهای مختلف از خاکها در استان

چرا سرعت تخریب محیط زیست در استان گیلان بیشتر ؟

ـ افزایش جمعیت

ـ توسعه شهری و صنعتی

ـ ورود انواع زباله ها و فاضلابها به محیط زسیت به ویژه آبها .

عوامل مؤثر در آلودگی خاک استان :

ـ افزایش جمعیت

ـ تغییر الگوی مصرف

ـ استفاده زیاد از سوخت های فسیلی

ـ تولید زباله ها و فاضلابهای بیشتر .

استان گیلان 16 شهرستان دارد :

مرکز آن رشت ـ نام چهار مورد از شهرستان های استان : رشت ـ بندر انزلی ـ لاهیجان ـ تالش ـ آستارا و ...

شکل گیری سکونتگاه های روستایی استان تحت تأثیر شرایط آب و هوایی و امکانات محیطی موجود در منطقه است . مساکن روستایی جلگه ای گیلان از نوع پراکنده هستند .

منابع مهم درآمد روستاییان استان :

کشاورزی ، باغداری

محصولات کشاورزی استان :

برنج ، بادام زمینی ، گندم و جو ، زیتون در رودبار و منجیل .

مرتفعترین شهر استان :

رودبار

کم ارتفاع ترین (پست ترین) شهر :

بندر انزلی

نقش های شهرهای استان :

ـ رشت (اداری ـ سیاسی)

ـ آستانه اشرفیه (مذهبی)

ـ لاهیجان (گردشگری)

ـ آستارا (ارتباطی)

ـ رودبار (گذرگاهی)

مسائل و مشکلات شهرهای استان :

ـ وجود بافت قدیمی

ـ ترافیک بیشتر

ـ آبگرفتگی معابر در هنگام بارندگی

ـ تخریب عرصه های طبیعی اطراف شهرها

54% جمعیت استان شهرنشین و 46% آن روستانشین است .

مهاجرت از روستاها به شهرها بر طبق سرشماری 85 ← 2404861 نفر جمعیت استان .

چرا تراکم نسبی جمعیت استان بیشتر است ؟

ـ آب و هوای مناسب

ـ وجود خاک های حاصلخیز

ـ آب فراوان (شرایط مساعد زندگی) .

متراکم ترین شهرستان از نظر جمعیت ← رشت (مرکز استان ـ تمرکز سازمانها )

کم تراکم ترین شهرستان از نظر جمعیت ← رودبار ( کوهستانی بودن ـ کمبود آب)

تعداد جمعیت استان با شرایط و امکانات جغرافیایی و طبیعی آن متناسب نیست . نتیجه آن فشار زیاد بر منابع طبیعی و تخریب آنها است .

وسیعترین شهرستان ها:

رودبار ، تالش ، رودسر

کوچکترین شهرستان (وسعت) :

بندر انزلی

پرجمعیت ترین شهرستان ها :

رشت ، تالش ، لاهیجان

دلایل مهاجرت جمعیت در استان :

ـ عدم توسعه صنعتی

ـ کمبود فضای دانشگاهی

ـ کمبود فضای جغرافیایی استان

ـ تراکم بیشتر جمعیت

گویش اصلی مردم گیلان :

ـ گیلکی

سایر گویش های استان :

تالشی ، دیلمی ، ترکی .

در گذشته به بخش های غربی سفیدرود " بیه پَس" و به بخش های شرقی سفیدرود "بیه پیش"

می گفتند . در مناطق تالش ، ماسال و شاندرمن گویش تالشی و در مناطق کوهستانی جنوب استان ، گویش دیلمی رواج دارد .

چرا استان گیلان ، صنایع دستی گوناگونی دارد ؟

ـ بدلیل شرایط جغرافیایی

ـ آب و هوای معتدل و مرطوب

ـ کوههای پوشیده از جنگل و مناظر زیبا و رنگارنگ

ـ تاریخ چند هزارساله این استان

کدامیک از صنایع دستی در بیشتر مناطق گیلان رواج دارد ؟

سبد بافی و حصیر بافی

چرا در اسالم تالش ، سفالگری رونق خاصی دارد ؟

ـ به علت کیفیت مرغوب گِل رُس

مراکز اولیه تمدن در گیلان کدامند ؟

ـ تمدن املش ـ تمدن تالش ـ تمدن دیلمان ـ تمدن مارلیک

مهمترین آثار تاریخی تمدن تالش ، در چه مناطقی یافت شده است ؟

ـ روستاهای مریان و تول

نام گذشته و تاریخی رودبار : مارلیک

این تمدن ها در کنار کدام رودخانه ها پدید آمده اند ؟

تالش ( کرگانرود ) ـ مارلیک ( سفیدرود ) ـ دیلمان ( خُشکاب ) ـ اَملَش ( شَلمانرود )

* کادوس نام تاریخی و گذشته تالش است .

علت رواج و گسترش دین اسلام در میان مردم گیلان در گذشته :

ـ مهاجرت سادات علوی به گیلان

ـ توجه سادات علوی به طبقات فرودست جامعه

ـ دعوت عملی به اسلام توسط سادات علوی

مهمترین و قدرتمندترین خاندان حکومتی گیلان در گذشته :

ـ خاندان اسحاق وند

ـ خاندان آل کیا

نتایج مهم انقلاب مشروطه در گیلان :

ـ شکل گیری انجمن ایالتی و بلدی (شورای استان و شهر)

ـ توسعه مدارس نوین

ـ چاپ نشریات مختلف

نهضت جنگل به رهبری میرزا کوچک در 11 آذر 1300 ، عمر این نهضت پایان یافت .

فرمانده گیلانی سپاه انوشیروان ساسانی در لشگرکشی به یمن :

ـ وَهرَز دیلمی

فرمانده سپاه صفویان در جنگ چالدران (بین ایران و عثمانی) :

ـ رستم کلاه چرمینه

روسها برای مقابله با جنگ های نامنظم (چریکی) گیلانی ها ، دست به چه اقدامی زدند ؟

ـ درختان جنگلی اطراف رشت را قطع کردند .

علت نفوذ آسانتر روسها بر گیلان :

ـ تسلط روسها بر دریای خزر بر اساس قرارداد ترکمانچای (1828.م)

لشگر نظامی گیلان در دوران جنگ تحمیلی :

ـ لشگر قدس

گیلان : 8000 شهید ـ 21000 جانباز ـ 2700 آزاده (در طی جنگ تحمیلی)

چرا استان گیلان جاذبه های گردشگری فراوانی دارد ؟

ـ آب و هوای مناسب

ـ تنوع ناهمواریها و پوشش گیاهی

ـ تنوع چشم اندازهای انسانی

ـ موقعیت نسبی مناسب

موقعیت نسبی استان گیلان ، چه امتیازاتی در زمینه گردشگری برای استان فراهم کرده است ؟

ـ فاصله مکانی کوتاه تر با مراکز عمده جمعیتی کشور بویژه تهران

ـ هم مرز بودن با جمهوری آذربایجان برای جذب گردشگران خارجی

جاذبه های گردشگری استان گیلان :

1ـ جاذبه های طبیعی ( سواحل ـ تالاب ها و استخرها ـ رودها ـ کوهستانها و نواحی ییلاقی و جنگل ها

2ـ جاذبه های تاریخی و یادمانی

3ـ جاذبه های زیارتی و مذهبی

4ـ جاذبه های فرهنگی

5ـ جاذبه های اقتصادی

طول سواحل گیلانkm 220

ویژگی های مناسب سواحل گیلان برای گردشگری :

ـ ماسه ای بودن سواحل

ـ نزدیکی به جنگل (بویژه در تالش)

جاذبه های گردشگری تالاب انزلی :

ـ وجود جزایر زیبا

ـ گل های نیلوفر آبی

ـ نیزارها بزرگ

چرا استقرار انسان ها در استان گیلان با مشکلات زیادی همراه بوده است ؟

ـ بعلت وجود جنگل های انبوه

ـ گسترش زمین های باتلاقی

ـ شرایط خاص آب و هوایی و امکان شیوع انواع بیماری ها بویژه مالاریا در نواحی جلگه ای

* قدیمی ترین بناهای تاریخی و یادمانی گیلان در کوهپایه ها ومناطق کوهستانی واقع شده اند ( تپه باستانی مارلیک ـ مساکن ماقبل تاریخ در مریان (دُلمَن ها) در تالش ـ قلعه صلصال لیسار ـ آرامگاه شیخ زاهدگیلانی

=جاذبه های زیارتی و مذهبی گیلان :

امام زاده هاشم ـ بارگاه مقدس آقا سید جلال الدین اشرف (ع) ـ امام زاده ابراهیم و قاسم (آستارا)

جاذبه های فرهنگی گردشگری در گیلان :

ـ آداب و رسوم محلی ، ورزش های سنتی ، غذاهای محلی و بومی

جاذبه های اقتصادی گردشگری در گیلان :

ـ بازارهای هفتگی محلی ـ صنایع دستی ـ ماهی و خاویار

مهمترین شاخص فعالیت های اقتصادی گیلان :

ـ کشاورزی

مهمترین کانون فعالیت های کشاورزی گیلان :

ـ مناطق پست جلگه ای

مشکلات استان گیلان در زمینه کشاورزی :

ـ پرشدن نهرها

ـ طغیان سالیانه رودخانه ها

ـ هزینه بالای احداث چاه ها

ـ کوچک بودن و پراکندگی شالیزارها

ـ توسعه شهرنشینی و تغییر کاربری زمین های کشاورزی

علت گسترش مبادلات بازرگانی با آسیای میانه و اروپای شرقی :

ـ وجود دریای خزر

ـ بندر انزلی و آستارا

چرا استان گیلان از قطب های مهم کشاورزی کشور است ؟

ـ مجاورت با دریای خزر

ـ بهره گیری از باران فراوان

ـ رطوبت کافی

ـ رودخانه های فرا وان

ـ خاک های آبرفتی

* حمل و نقل دریای گیلان ، از طریق بندر انزلی صورت می گیرد .

اولویت های توسعه کشاورزی گیلان برای آینده :

ـ یکپارچه سازی اراضی و مکانیزه کردن کشاورزی

ـ توسعه صنایع تبدیلی محصولات کشاورزی

ـ افزایش تولیدات گلخانه ای

ـ افزایش بازدهی آبیاری